Vẻ đẹp kì vĩ của thiên nhiên trong bài thơ Xa ngắm thác núi Lư (“Xa vọng Lư sơn bộc bố”) của Lí Bạch

Lí Bạch là nhà thơ lãng mạn nổi tiếng đời Đường (Trung Quốc). Ông từng được mệnh danh là “thi tiên” bởi những vần thơ đẹp đẽ, kì vĩ. Và người đọc có
lẽ đã bắt gặp cái “thần” của chất “tiên” trong thơ ông khi đọc bài thơ Xa ngắm thác núi Lư tức “Xa vọng Lư sơn bộc bố”

Nguyên văn chữ Hán của bài thơ là:

Nhật chiếu Hương Lô sinh tử yên

Dao khan bộc bố quải tiền xuyên

Phi lưu trực há tam thiên xích

Nghi thị ngân hà lạc cửu thiên

Nghĩa là:

Nắng rọi Hương Lô khói tía bay

Xa trông dòng thác trước sông này

Nước bay thẳng xuống ba nghìn thước

Tưởng dải Ngân Hà tuột khỏi mây.

Nắng rọi lên đỉnh núi chiếu lên làn hơi nước buổi sớm mai khiến sương khói ánh lên một màu tía bao phủ lấy dòng thác. Nguyên văn chữ Hán “tử yên” có nghĩa là khói tím. Câu thơ vẽ nên một khung cảnh lung linh huyền ảo phảng phất màu huyền bí chốn thần tiên. Trong cái mơ màng của khói sương và màu sắc hiện lên hình ảnh một dòng thác mạnh mẽ, dữ dội:

“Dao khan bộc bố quải tiền xuyên

Phi lưu trực há tam thiên xích”.

Nhà thơ dùng từ “quải” nghĩa là “treo” tạo nên một câu thơ đầy sức gợi: Dòng thác đổ từ trên xuống như tấm vải treo rũ từ trên xuống mềm mại và thật quyến rũ lòng người. Câu thơ lấy cái tĩnh của từ “quải” để tả cái động của dòng nước “Phi lưu trực há” thật độc đáo. Từ “phi” có nghĩa là bay rất nhanh, rất mạnh. Dòng nước lao nhanh như bay từ trên xuống tung bụi nước trắng xóa: “bay thẳng xuống ba nghìn thước”. Vậy ra, dải lụa được “treo” giữa mây trời kia không hề mong manh, yếu đuối chút nào. Ẩn sâu trong vẻ mềm mại ấy là một sự dữ dội đến kinh ngạc. Đến đây tác giả có cảm giác dòng thác là dải ngân hà tuột khỏi mây. Ngân hà là dòng sông của trời, dòng sông sao tuyệt mĩ, nơi ấy tỉ tỉ ngôi sao đua nhau lấp lánh sáng. Điều mà tác giả “nghi thị” ngỡ là vô lí nhưng lại không hẳn vậy. Thác núi Lư bắt nguồn từ đỉnh Hương Lô sương khói thần tiên, vậy ngọn thác là đâu không thể thấy rõ, chỉ biết nó tuôn ra từ những áng khói tím mơ màng kì bí. Đỉnh Hương Lô là nơi “treo” giữ cái dòng thác lạ lùng ấy, nó có vẻ mềm mại của một dải lụa nhưng lại có cái dữ dội, phóng khoáng màng linh hồn của chôn đại ngàn rừng núi. Từ đỉnh núi, thác “bay thẳng xuống ba nghìn thước”. Lí Bạch đã dùng lối nói phóng đại để nhấn mạnh vẻ đẹp của dòng thác. Vậy thì, điều mà nhà thơ “nghi thị” ngỡ rằng đó là dòng sông ngân tuột khỏi mây mà rơi xuống hẳn cũng có lí lắm chứ! Ngôn ngữ của “thi tiên” quả là điêu luyện.

Bằng tâm hồn hào phóng tự do, lòng yêu thiên nhiên và sự sáng tạo tuyệt vời, “thi tiên” Lí Bạch đã vẽ nên bức tranh cảnh dòng thác ở núi Hương Lô thật hùng vĩ và tuyệt đẹp!

Nguồn: Sưu Tầm

Bài viết liên quan